‘Deze crisis versterkt de sociale ongelijkheid’

Wethouders Rutger Groot Wassink en Marjolein Moorman over de gevolgen voor Amsterdam van de corona-uitbraak. “Bij mensen met een tijdelijk contract vallen de klappen het eerst.” De gemeente neemt tal van maatregelen.

0
255

Iedereen kan corona krijgen, rijk en arm. Prins Charles heeft ook corona, berichtten media onlangs. Het virus maakt geen onderscheid. Maar de corona-uitbraak is vooral voor de kwetsbaren in de samenleving, de ouderen, de zieken, minima, de daklozen, extra zwaar. De crisis versterkt de ongelijkheid, zegt ook de Amsterdamse wethouder van Sociale Zaken Rutger Groot Wassink. “In tijden van crisis zijn de meest kwetsbaren de sjaak. Bij mensen met een tijdelijk contract, daar vallen de klappen het eerst. Voor zelfstandigen hebben we nu voor de korte termijn een mooie regeling (een rijksmaatregel -red). En ik hoop dat de flexwerkers met de werktijdverkortings-regeling ook even zijn gedekt. Maar over het sociale werk, daarover maak ik me echt zorgen hoe we dat overeind houden. Bij Pantar bijvoorbeeld werken ook veel mensen. Hoe langer de crisis duurt, hoe groter het risico op een recessie.”

De GroenLinks-wethouder doelt op de nieuwe regeling Tozo, waarmee ondernemers en zzp’ers steun kunnen krijgen zonder dat de voorwaarden van de Participatiewet gelden (onder andere geen partner- of vermogenstoets). “We hebben een enorme toeloop van mensen, eind maart 20.000. Dat deze maatregel zo snel mogelijk gaat lopen, is voor ons de grootste uitdaging. Ik denk dat dit belangrijk is voor de bestaanszekerheid van en grote groep mensen in de stad.” Er zijn circa 80 tot 90.000 zzp’ers in Amsterdam, 20.000 van hen waren sowieso al kwetsbaar in inkomen, zegt hij.

Voorkom ontslagen

Eenderde van de arbeidsmarkt is flexibel ingericht: in Amsterdam zijn veel onzekere banen in de horeca en het toerisme. Bedrijven kunnen als ze werkuitval hebben, werktijdverkorting aanvragen. Dat betekent dat bedrijven hun werknemers gewoon honderd procent doorbetalen en dat ze 90 procent van die loonkosten terugkrijgen. Voorwaarde is dat mensen niet mogen worden ontslagen, dat geldt ook voor mensen met een tijdelijk contract, legt Groot Wassink uit. “Ik heb nog wel zorgen over de precieze uitwerking, daarover zijn we met het rijk in gesprek. Ik wil zeker weten dat mensen niet worden ontslagen. En het is me niet duidelijk hoe de berekening van het loon wordt voor mensen met een nulurencontract en uitzendkrachten. Maar dat we nu een maatregel hebben die ervoor zorgt dat mensen in dienst blijven en salaris blijven ontvangen, is belangrijk.”

En zzp’ers die maar een paar opdrachten hebben, kunnen dus een aanvulling tot bijstandsniveau krijgen. “De bijverdienmogelijkheid in de bijstand zou fors omhoog moeten” bepleit Groot Wassink.

Wat de bijstanders betreft gaan alle regelingen in principe gewoon door: het banenplan, de zogenoemde cohortaanpak. Gesprekken worden digitaal gevoerd, geeft de wethouder aan. “Alleen bij hoge uitzondering als we onrechtmatige zaken ontdekken, kan iemand worden opgeroepen voor een gesprek. Het is nog wel mogelijk om mensen nu aan het werk te krijgen, maar als we op een recessie afkoersen wordt dat ingewikkeld.”

Bescherm de voedselbanken

“Dit is een brede crisis die alle domeinen raakt, maar deze crisis raakt juist de mensen die het meest kwetsbaar zijn ook als eerste”, zegt ook Marjolein Moorman, PvdA wethouder (o.a. Onderwijs, Armoede en Schuldhulpverlening). “Daar maken we ons als gemeente ontzettend veel zorgen over. Natuurlijk over mensen die ziek worden, maar ook over alle mensen die nu geïsoleerd raken omdat ze nu in isolatie zitten thuis. We moeten ervoor zorgen dat mensen niet vereenzamen, en wel de middelen krijgen die ze nodig hebben.” Zo is de gemeente in gesprek met de voedselbank. “Bij supermarkten wordt onnodig gehamsterd, er is minder overschot en minder aanvoer naar de voedselbank. We kijken welke gevolgen dit heeft voor de bevoorrading. En de uitgifte moet wel volgens RIVM-richtlijnen gebeuren. We kijken of we voedselpakketten langs kunnen gaan brengen. Natuurlijk zullen we er als gemeente voor zorgen dat mensen niet zonder voedsel komen te zitten.”

Moorman maakt zich vooral ook zorgen over ‘de ongelijkheid die nu in het onderwijs ontstaat’. “Een groep kinderen zal een grote achterstand oplopen. Ik denk dat veel mensen zich nu ook realiseren hoe fijn scholen zijn en leraren. Deze situatie vergt veel. Sommige kinderen zitten in een moeilijkere situatie dan andere kinderen die zelfstandig kunnen werken en ouders hebben die hen kunnen begeleiden. Dus zullen straks de nodige achterstanden weer moeten worden ingehaald. Ondertussen doen we er alles voor om onderwijs door te laten gaan. Het ziet ernaar uit dat scholen nog wel langer dicht zullen blijven. Daardoor wordt de druk in sommige gezinnen nog groter. Dat vind ik zorgelijk.”

De gemeente gaat in ieder geval zorgen voor laptops voor scholieren die dit nodig hebben. “We zijn nu bezig 3000 laptops/i-pads en 450 internetaansluitingen aan te schaffen zodat alle kinderen straks voorzien zijn.”

Groot-Wassink tot slot: “Onlangs stelde de commissie Borstlap: de flexibilisering van de arbeidsmarkt is doorgeschoten en het moet anders. Als deze crisis iets laat zien, is dat we met die flexibele arbeidsmarkt veel mensen kwetsbaar hebben gemaakt. Je ziet nu hoeveel mensen in financiële problemen komen. Ik denk dat deze crisis de noodzakelijke hervorming van de arbeidsmarkt die al in gang is gezet, kan versnellen. Ik hoop dat we daarmee nu stappen gaan maken.”

Erik Hofhuis | © Sake Rijpkema
© Sake Rijpkema

Erik Holthuis (55), zzp’er

“Mijn werk is door de coronacrisis totaal veranderd. Ik ben documentairemaker en train mensen in videofilms maken. Ik zou net in een buurthuis met een nieuwe groep cursisten beginnen, maar dat heb ik door de crisis moeten uitstellen.
Ook zou ik workshops aan vluchtelingen geven in de Buurtwerkplaatsen. Ik ga proberen om die workshops online aan te bieden. Misschien dat het gaat lukken.
Ik ben daarnaast koerier bij Greenspeed Fietskoeriers. We bezorgen in opdracht van apotheken medicijnen en komen langs bij mensen die ziek en zwak zijn. Apotheken willen minder mensen aan de balie om het risico op besmettingen te beperken, daardoor is het aantal bezorgingen explosief gestegen. Mijn collega’s en ik draaien ongelofelijk veel extra uren om alles te kunnen leveren. Het is een race tegen de klok om alles nog dezelfde dag te bezorgen, apotheken houden 21.00 uur als uiterlijke bezorgtijd aan.
We nemen de hygiënemaatregelen in acht en houden dus minimaal anderhalve meter afstand. De meeste medicijnen leggen we in de brievenbus, maar laatst vroeg iemand of ik het voor de deur kon zetten, op de stoep. Dan doen we normaal nooit. Ik heb op vijf meter afstand gewacht totdat de deur openging en het pakketje werd opgepakt. Het komt ook voor dat ik aanbel voor driehoog en dat er een boodschappentas aan een touw langs de gevel naar beneden komt. Ik leg de spullen er in en de tas wordt naar boven getrokken.
Wat er ook gebeurt tijdens deze crisis, wij zullen blijven rijden. Tijdens mijn ritjes moet ik soms denken aan de oliecrisis van 1973, het was toen ook zo rustig op straat. Voordeel van al dat fietsen is dat het gezond is en goed voor je longen en de kans op besmetting is minimaal. Ik heb al een keer een dag van twaalf uur gedraaid met 100 kilometer op de teller. Dat houdt je wel fit.
Ik verwacht dat mijn inkomen als gevolg van de crisis ongeveer gelijk blijft, de trainingen zijn gestopt maar als koerier heb ik meer werk.” (MS)

Daisy Lee | © Sake Rijpkema
© Sake Rijpkema

Daisy Lee (57), zzp’er

“Mijn werk is bijna stil komen te liggen sinds het coronavirus. Ik ben naaister en kostuummaakster en heb een brede klantenkring waaronder muzikanten en dansers, maar die krijgen geen opdrachten meer. Mijn werk geeft me veel voldoening. Ik doe ook reparaties en laatst heb ik een monsterpak van een werknemer in een escaperoom gebruiksklaar gemaakt. Dat soort werk zit er voorlopig niet in en ik weet niet precies hoe het verder zal gaan.
Ik ga bij de gemeente een aanvraag doen voor inkomensondersteuning voor zzp’ers en uitstel van betaling van gemeentebelastingen. Mijn vaste lasten lopen gewoon door, dus ik moet wel.
Het zijn rare tijden. Ik heb door de crisis ineens tijd om de nodige reparaties aan mijn eigen kleding te doen, zoals kapotte lusjes van een jas waardoor de riem los kwam te zitten en losse zomen in mijn jurken.
Het is tijd voor bezinning. De crisis die over ons heen komt zet me aan het denken. Hoe leven we eigenlijk? Wat zijn precies de gevolgen van de globalisering? En deugt onze voedselketen wel? Ik weet soms niet eens waar mijn eten vandaan komt. Voor mij is het helder dat de huidige manier van consumeren met deze crisis voorgoed van de baan is.
Ik kwam op het idee om mondkapjes te maken en omdat ik goed kan naaien, ben ik meteen aan de slag gegaan. Het kapje bestaat uit een katoenen hoesje met koordjes en elastiek. In het hoesje zit een dubbelgevouwen stuk keukenrol. Ik ben me er goed van bewust dat het mondkapje geen honderd procent bescherming tegen het virus biedt.” (MS)

Facebook: Daisy Lee Accessories

Crisismaatregelen tot zo ver

Werk

Het kabinet is met een noodpakket aan maatregelen gekomen. Zzp’ers kunnen als zij minder geld hebben door de coronacrisis voor drie maanden aanvullende inkomensondersteuning krijgen via de Bbz-regeling (bijzondere bijstand zelfstandigen). Er wordt geen vermogenstoets, partnerinkomenstoets of levensvatbaarheidstoets van je bedrijf gedaan. Ook hoef je de uitkering niet terug te betalen. Het inkomen wordt aangevuld tot maximaal 1.500 netto. De aanvraag geldt met terugwerkende kracht vanaf 1 maart. Deze regeling gaat in Amsterdam de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Torzo) heten.

Kijk op amsterdam.nl/sterkerondernemen. Je kunt ook een papieren aanvraag doen.

Ondernemers kunnen een beroep doen op het Noodfonds Overbrugging Werkgelegenheid. Als je omzet is gedaald door de corona-uitbraak kun je 4.000 euro krijgen ter compensatie van bedrijfskosten. Zie kvk.nl

Voor flexwerkers, nulurencontractanten en uitzendkrachten: je werkgever kan een tegemoetkoming loonkosten aanvragen bij het UWV. Hij moet dan een omzetdaling hebben van zeker 20% door de corona-crisis. Als iemand nul omzet meer heeft, bedraagt de tegemoetkoming 90% van de loonkosten. De tegemoetkoming duurt drie maanden, en kan nog eens met drie maanden worden verlengd.

Vraag uitstel van betaling van belastingaanslagen aan. Als je door corona betalingsproblemen hebt zal de Belastingdienst uitstel verlenen voor drie maanden, geen boete opleggen of rente rekenen.

Op amsterdam.nl/ondernemen/veelgestelde-vragen-coronaondernemers staat alle informatie over de regelingen van het rijk en de gemeente.

Wonen

advertentie Regenboog Groep

Veel mensen kunnen nu eerder in de problemen komen met de betaling van de huur, de hypotheek en vaste lasten. De gemeente heeft de corporaties, Vattenfall, Waternet, commerciële verhuurders, deurwaarders en politie gevraagd coulant om te gaan met huishoudens die in betalingsproblemen komen. Deze organisaties zullen zeker tot 6 april niet overgaan tot ontruiming of afsluiting.

Als een gezin betalingsproblemen krijgt, bekijken de corporaties dit per situatie. Uitstel van huurbetaling kan mogelijk zijn, ook gaan de corporaties soepel om met betalingsregelingen.

Ook verschillende particuliere verhuurders (de vereniging van particuliere vastgoedbeleggers Vastgoed Belang) zijn bereid afspraken te maken over de betaling van de huur.

Zorg

Er is een speciale parkeervergunning voor mantelzorgers, waarmee zij tegen gereduceerd tarief (de helft van gewone tarief) kunnen parkeren. Voorwaarde is een verklaring van een zorginstantie waaruit blijkt dat iemand mantelzorg nodig heeft.

Veilig Thuis blijft 24/7 bereikbaar voor burgers en professionals. De dienstverlening gebeurt zo veel mogelijk via telefoon en video. Wanneer een face-to-face contact noodzakelijk is zijn daar strikte regels voor.

Ouderen

Naast de diensten van professionele instanties, zijn er veel initiatieven, aldus de gemeente. Burennetwerk houdt telefonisch het contact met kwetsbare ouderen aan en biedt hulp. Het Rode Kruis heeft de website stichtingseniorenstudent.nl/coronahulp. Studenten kunnen zich aanmelden om bijvoorbeeld boodschappen te doen voor ouderen.

Platform thuisgekookt.nl matcht vraag en aanbod van mensen die willen helpen koken voor mensen in de buurt die dit zelf niet kunnen.

UP! doet haar themagesprekken “In je Uppie” (normaal op koffie-ochtenden in de wijk) nu in een telefonisch groepsgesprek ‘zodat ouderen juist nu een moment van hoop, aandacht en medemenselijkheid’ kunnen krijgen, aldus de gemeente. Ook zijn er telefooncirkels voor en door ouderen opgericht.

Onderwijs

De gemeente heeft bij scholen geïnventariseerd hoe groot de behoefte is aan laptops of iPads voor kinderen thuis. Het is de bedoeling dat circa 2500 a 3000 laptops/ iPads zullen worden verdeeld. Verder bekijkt de gemeente hoe ze leerlingen die meer risico lopen op onderwijsachterstand extra kan ondersteunen, digitaal of via individuele begeleiding.

Meer vragen? Bel 0800-1351 nummer van de overheid of het Amsterdamse telefoonnummer 14020.

Op amsterdam.nl/nieuws/nieuwsoverzicht/coronavirus kun je de laatste ontwikkelingen volgen. Voor meer informatie verwijzen GGD Amsterdam en de gemeente Amsterdam naar het publieksinformatienummer van de Rijksoverheid: 0800-1351.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here