Alleenstaande ouder vaker uit de bijstand

Het aantal alleenstaande ouders in de bijstand daalt sinds 2015. Parttime werk is voor alleenstaande ouders lonender gewordenI. Ook de bloeiende economie werkt mee, erkent Divosa. Maar opvallend is dat onder andere groepen, zoals alleenstaanden zonder opgroeiende kinderen en stellen, juist een toename is van het aantal bijstanders

1
856

Het aantal alleenstaande ouders in de bijstand daalt sinds 2015, constateert Divosa. Parttime werk is voor alleenstaande ouders lonender geworden, door maatregelen van het vorige kabinet Rutte II. Ook de bloeiende economie werkt mee, erkent Divosa. Maar opvallend is dat onder andere groepen juist een toename is van het aantal bijstanders.

Divosa, de vereniging van sociale dienstdirecteuren, publiceerde maandag 13 mei de Factsheet Parttime werk in de Bijstand. Het aantal alleenstaande bijstandsouders is sinds 2015 met 6% afgenomen. De daling valt samen met invoering van de Wet Hervorming Kindregelingen van voormalig minister Lodewijk Asscher. Kabinet Rutte II schrapte daarmee een aantal regelingen voor ouders met opgroeiende kinderen. Belastingmaatregelen vervingen de eenoudertoeslag in de bijstand, waardoor het voor alleenstaande bijstandsouders aantrekkelijker zou moeten zijn om aan het werk te gaan. Wie parttime werkt, houdt meer over dan voorheen en loopt dus iets minder risico in de beruchte armoedeval te belanden.

Een deel van de alleenstaande ouders met parttime werk komt door de hervorming boven de bijstandsgrens uit. ‘Ook kan de financiële prikkel alleenstaande ouders hebben gestimuleerd om meer uren te werken en financieel op eigen benen te staan’, suggereert Divosa.

Juist meer stellen en alleenstaanden zonder kinderen in de bijstand

Dat het economisch goed gaat, helpt mee maar verklaart de daling van alleenstaande ouders in de bijstand onvoldoende. Als het alleen aan de economie lag, zou het aantal bijstanders over de hele linie moeten dalen en dat is niet het geval. Volgens Divosa steeg het aantal uitkeringen aan alleenstaanden (zonder opgroeiende kinderen) juist met 9% en het aantal uitkeringen aan paren met maar liefst 15%. Dat sterkt Divosa in haar conclusie dat vooral de Wet Hervorming Kindregelingen een belangrijke oorzaak is voor de hogere uitstroom van vooral alleenstaande ouders uit de bijstand.

Parttime werken aanmoedigen is volgens de vereniging van sociale dienst-directeuren sowieso slim. Divosa constateert: ‘Bijstandsgerechtigden die parttime werken stromen gemiddeld drie keer vaker uit naar werk dan bijstandsgerechtigden die geen parttime werk verrichten.’ Vooral mensen met relatief goede kansen op de arbeidsmarkt vinden makkelijker een parttime en benutten die als opstap naar meer uren of meer verdiensten en vervolgens uitstroom naar werk.

Vrouwen in de bijstand hebben vaker (9,3%) parttime werk dan mannen (7,2%). Het percentage vrouwen in de bijstand dat parttime werkt, is in de periode 2016-2017 licht gedaald. Divosa vermoedt dat dit vooral alleenstaande ouders zijn, die zijn uitgestroomd uit de bijstand. Onder mannen is het percentage parttime werkenden gelijk gebleven. Parttimers halen gemiddeld €489,- per maand aan eigen inkomsten binnen.

Werken in de bijstand nog steeds te ingewikkeld

Cruciaal daarbij is de Inkomstenvrijlating oftewel het bedrag dat werkenden met (aanvullende) bijstand extra overhouden bovenop de bijstandsnorm. De Participatiewet biedt daartoe mogelijkheden maar die zijn doorgaans tijdelijk, niet voor iedereen in de bijstand en niet alle gemeenten maken er gebruik van. Ruim een kwart van de gemeenten doet er niet aan mee.

Ook wanneer gemeenten wel ruimte bieden voor ‘bijverdienen’ zijn bijstandsgerechtigden nogal eens terughoudend om parttime of flexibel te werken naast hun uitkering. Divosa erkent: ‘Belangrijkste reden hiervoor is dat zij niet overzien wat de gevolgen zijn voor de toeslagen en gemeentelijke armoederegelingen.’ Divosa-voorzitter Erik Dannenberg: “Dat is begrijpelijk maar ook een gemiste kans. Het belemmert mensen in hun ontwikkeling.” Vooral een snellere en betere verrekening van inkomsten kan het onveilige gevoel deels wegnemen.

Armoedeval

De armoedeval ontstaat wanneer mensen vanuit de bijstand gaan werken en ondanks werk aan het eind van de maand minder overhouden. Oorzaken zijn onder meer: veranderingen van zorg- en huurtoeslag met vaak een naheffing als onverwachte tegenvaller, geen beroep meer kunnen doen op armoedevoorzieningen en kwijtschelding van lokale belastingen. Ook kosten nemen toe, zoals niet vergoed woon-/werkverkeer, uitgaven voor kleding, extra kinderopvang en minder tijd overhouden om zo goedkoop mogelijk boodschappen te doen. Ook een navordering van de sociale dienst, als gevolg van trage of verkeerde verrekening van de eigen verdiensten met de bijstand, kan er flink inhakken.

Kindregelingen

Voor invoering van de Wet Hervorming Kindregelingen (WHK) waren er 11 kindregelingen:

  1. Kinderbijslag
  2. Kindgebonden budget
  3. Kinderopvangtoeslag
  4. Aanvulling op een sociaal-minimum uitkering voor alleenstaande ouders
  5. Tegemoetkoming onderwijs- en schoolkosten WTOS
  6. Tegemoetkoming ouders thuiswonende gehandicapte kinderen TOG
  7. Alleenstaande ouderkorting
  8. Aanvullende alleenstaande ouderkorting
  9. Inkomensafhankelijke combinatiekorting
  10. Aftrek levensonderhoud kinderen tot 21 jaar
  11. Ouderschapsverlofkorting

De WHK bracht die terug tot nog maar 4 financiële kindregelingen, waarin de oude regeling goeddeels zijn gecompenseerd:

  1. Kinderbijslag
  2. Kindgebonden budget
  3. Kinderopvangtoeslag
  4. Inkomensafhankelijke combinatiekorting 2018

 

advertentie Regenboog Groep

1 REACTIE

  1. Dat is een goede ontwikkeling, maar het trekken van de conclusie, dat dit door de wet WHK zal komen is volslagen kolder. Het aantal liquidaties in de onderwereld is sinds 2015 eveneens toegenomen.

    Part-time werken vergroot de kansen maar wordt door veel gemeenten nagenoeg onmogelijk gemaakt. Ten eerste zou een deel van de inkomsten vrijgesteld moeten worden, zodat werken ook loont en er boodschappen gedaan kunnen worden. Ten tweede behoren de verdiensten correct afgerekend te worden. Amsterdam geeft via Het Amsterdams Experiment de gelegenheid een deel van de inkomsten te behouden, maar het maandelijks verwerken van de inkomsten is nog steeds één grote puinhoop. Het kan je als alleenstaande ouder dus overkomen dat je na een maand werken plotseling zonder geld komt te zitten, omdat de inkomsten niet juist verrekend zijn. De vaste lasten worden automatisch afgeschreven, dus huishoudgeld nada dada!

    Ik vind dit een grof schandaal.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here